In memoriam: Herman van der Geest

Afgelopen vrijdag hebben we definitief afscheid van hem genomen, met pijn in ons hart. Afscheid van onze erevoorzitter. Tot bijna het laatste moment betrokken bij de branche.

Voorzitten kon hij als de beste. Trots, altijd getooid met de gouden Vakcentrumspeld en later de ridderorde. Met eer en verve droeg hij die. Voorzitter en voorman, betrokken en bevlogen, vasthoudend, met passie en optimisme.

1. Foto Herman lijst (bestuur DvhVC 2010)

Geboren in een bakkersnest, gevestigd als kruidenier in Den Haag is hij voorman geworden van de collega’s, aangesloten bij DES Den Haag, een detaillistenvereniging avant la lettre. Toen hield hij al niet van verzuiling en is hij bewust lid geworden van de ANKB. Dat leidde snel tot een bestuurslidmaatschap in 1973. De samenvoeging van de drie verschillende kruideniersbonden werd een feit in 1976 bij de oprichting van het Vakcentrum, waar Herman van 1981 tot 2009 voorzitter van was.

Vanaf de begin jaren 80 speelde Herman als vertegenwoordiger van de zelfstandig ­ondernemers een belangrijke rol.
Hierover zei hij zelf het volgende: “Op het moment dat ik inderdaad tot voorzitter werd benoemd, dacht ik ‘dat kan ik helemaal niet’. Ik was maar een eenvoudige kruidenier uit Den Haag. Maar het vertrouwen dat ik kreeg van mijn voorganger was zeer groot en inderdaad, alles is soepel verlopen.”

Op de Dag van het Vakcentrum haalde hij steeds alles uit de kast voor ‘zijn’ ondernemers. In een inspirerend verhaal, waarbij hij steevast van de vooraf opgestelde tekst afweek, stelde hij pijnpunten van de leden aan de orde: Criminaliteit, ruimte voor zelfstandig ondernemerschap, administratieve lasten. De zaal vond het altijd prachtig. Herman liet zich niet muilkorven, mengde zich altijd actief en goed voorbereid in de discussie, ongeacht de pet die hij op had en dat waren er veel. Hij legde steevast de vinger op de zere plekken, maar liet ook weten wat hij goed vond.

Herman was geen bestuurder die zich met details bezig hield. Hij richtte zich op de grote lijnen, en voelde goed aan waar de risico’s lagen.
Er waren spannende periodes in zijn voorzitterstijd. Bijvoorbeeld toen een aanzienlijk deel van onze achterban niets ophad met ­franchising en derhalve met franchisenemers. Sterker nog, men vond dat AH-franchisenemers geen lid konden blijven van het Vakcentrum. Meneer Albert Heijn prees destijds zijn bijdrage aan de ongekende vlucht van franchising wel.

Herman was ook een man van het harmoniemodel. Knokkend voor de belangen van onze leden, maar precies wetend op exact welk moment een deal gesloten moest worden.

Een netwerker voordat anderen dat woord hadden uitgevonden. Met respect ook voor degenen met wie hij het niet eens was. Daardoor kon hij altijd de verbinding leggen. Zijn gunfactor was dan ook groot. Dat heeft om te beginnen te maken met die inhoudelijke inzet voor het thema zelfstandig ondernemerschap, maar daarnaast vooral ook met zijn manier van doen: loyaal en joviaal.

Dat hebben de medewerkers van het ­Vakcentrum ook ervaren tijdens interne events. Bij een dag op het strand zei één van hen: “­Eigenlijk moeten we hier hardlopen”. “Wat let je”, zei Herman en zette het op een lopen. ­Relaxed troffen we Herman aan in de afgesproken strandtent. Hardlopen was zijn ding, zingen ook en moppen vertellen. Dat laatste deed hij ook om de sfeer te verbeteren in moeilijke discussies en om mensen tot elkaar te brengen.

Onze erevoorzitter was een bruggenbouwer. Het samengaan van KNOV en NCOV (het Vakcentrum had in beide organisaties een bestuurszetel) tot MKB-Nederland kon op zijn steun rekenen.
Zonder hem was Detailhandel Nederland er waarschijnlijk nooit geweest. Naast zijn bestuurslidmaatschap bij Detailhandel Nederland was hij ook jarenlang voorzitter van de stuurgroep criminaliteit. Zo ook bij het Hoofdbedrijfschap Detailhandel.
Vooral in de strijd tegen de criminaliteit, waarvan de detailhandel nog steeds zo’n groot slachtoffer is, ging hij voorop. Vasthoudend, direct, met emotie. En met succes! Helaas heeft de criminaliteit in brede zin zo’n vlucht genomen en is politie en het OM zo uitgedund dat de rust op dit gebeid niet is teruggekeerd.

De cao-onderhandelingen waren in die jaren ook een continue factor.
Er zijn ook veel cao-akkoorden gesloten. Dat we er steeds uit zijn gekomen lag aan vele factoren. Opmerkelijk is dat Herman onvermoeibaar was en in nachtelijke onderhandelingsessies niet te verslaan. Toch bleef hij oog houden voor de gehele branche. Een vertegenwoordiger van de vakbond zei ooit over hem: “Eén overeenkomst hebben we wel; de branche moet het goed doen. Want, als de branche het goed doet is dat ook goed voor de zelfstandig ondernemer, de pensioengerechtigde of de medewerker. De voorzitter van het Vakcentrum had dat prima voor ogen.”
Herman van der Geest was daarom ook gedurende 25 jaar de voorzitter van het BPFL. Zelfs na zijn aftreden als Vakcentrum-voorzitter is hij deze functie nog een paar jaar blijven vervullen.

Met toewijding was hij bijna 30 jaar actief bestuurslid in het CBL, met het grote aantal taken in de toenmalige productschappen en overleggen met de vertegenwoordigers uit de levensmiddelenindustrie. Hij was trots op zijn benoeming tot lid van de SER en bij de ­Europese zusterorganisaties werden ­taalbarrières makkelijk genomen.

Als mens meer dan 50 jaar bestuurlijk actief zijn, is een lange tijd. Tot vorige week was hij nog de voorzitter van het Kruideniersmuseum.
Er zijn maar weinig zelfstandig ondernemers die van het voorzitterschap een ware professie hebben gemaakt. Een voorzitter die ook in moeilijker tijden niet wegloopt en het gesprek blijft aangaan. “Met praten maak je van niets soms iets”, zei Herman dan.

Er is veel veranderd in de detailhandel.
Herman van der Geest is meegegroeid, altijd bij de tijd gebleven, altijd bereid geweest de bakens te verzetten. Eén ding bleef hetzelfde: Het ging om het belang van de Vakcentrum achterban, zijn (ex) collega’s. Zonder daarbij overigens het belang van de totale branche uit het oog te verliezen.
Herman van der Geest heeft zich maximaal voor de zelfstandig ondernemer ingespannen. Aan een bewogen leven is een einde gekomen.

Herman: Onderscheidend en betrokken.

Het hoofdbestuur en de medewerkers van het Vakcentrum herdenken hem met dank en respect.

mr. Patricia Hoogstraaten RAE
directeur