Nieuwe Europese regelgeving

De Empowering Consumers for the Green Transition Directive (EU Richtlijn 2024/825) is een Europese regeling die consumenten moet beschermen tegen misleidende duurzaamheidsclaims. De richtlijn scherpt bestaande consumentenregels aan en richt zich op vage of onvoldoende onderbouwde milieu- en duurzaamheidsclaims in marketing en verkoop.

De regels moeten vanaf 27 september 2026 worden toegepast. Nederland werkt nog aan de omzetting in nationale wetgeving, maar de richting en inhoud van de regels liggen grotendeels vast. Het is verstandig om nu al kritisch te kijken naar claims, keurmerken en verpakkingen.

De regels gelden voor alle bedrijven die producten of diensten aan consumenten verkopen. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om food of non-food, groot of klein. Ook retailers kunnen worden aangesproken op duurzaamheidsclaims richting consumenten, zelfs wanneer informatie afkomstig is van leveranciers of fabrikanten.

Dat wordt risicovoller. Algemene termen zoals ‘duurzaam’, ‘groen’ of ‘milieuvriendelijk’ zijn zonder duidelijke uitleg en onderbouwing steeds lastiger te gebruiken. Het is veiliger om concrete eigenschappen te benoemen en deze ook te kunnen onderbouwen.

Nee. De regels raken niet alleen milieuclaims, maar ook bredere sociale duurzaamheidsinformatie. Denk aan termen zoals ‘eerlijke handel’, ‘verantwoord geproduceerd’, ‘diervriendelijk’, ‘vegan’, ‘plasticvrij’ of ‘circulair’.

Ja. Niet alleen teksten spelen een rol. Ook groene kleuren, bladeren, natuurbeelden, waterdruppels, pictogrammen of andere visuele elementen kunnen bijdragen aan een duurzame indruk. Bij de beoordeling wordt gekeken naar de totale presentatie van een product.

Ja, in principe wel. Wanneer dergelijke aanduidingen vooral feitelijke informatie geven over ingrediënten of samenstelling, levert dat doorgaans minder risico op. Wel moet worden opgelet wanneer daarmee ook een bredere indruk wordt gewekt van duurzaamheid of milieuvoordelen.

Keurmerken kunnen helpen, maar zijn geen automatische vrijstelling onder de nieuwe regels. Een keurmerk zegt vaak iets over één onderdeel van een product, terwijl consumenten dit soms breder interpreteren. Daarnaast gelden eisen rond objectieve criteria, transparantie en onafhankelijke controle.

Dat kan. Wanneer verschillende keurmerken, iconen, kleuren en claims samen één algemene duurzame indruk wekken, kan dat misleidend worden gevonden. Per claim moet duidelijk zijn waarop deze betrekking heeft.

Ja. Ook namen of logo’s met termen zoals ‘eco’, ‘green’ of ‘natural’ kunnen onder omstandigheden worden gezien als duurzaamheidsclaims.

Claims zoals ‘CO₂-neutraal’, ‘climate neutral’ of ‘klimaatpositief’ liggen extra onder een vergrootglas. Vooral wanneer dergelijke claims gebaseerd zijn op compensatieprojecten buiten de eigen productieketen gelden strengere beperkingen.

Ja. Oude voorraad vormt geen automatische uitzondering onder de nieuwe regels. Wel wordt op Europees niveau nog gesproken over de omgang met bestaande verpakkingen en overgangssituaties.

Vanuit toezichtzijde lijkt rekening te worden gehouden met de praktijk waarin verpakkingen en voorraden niet altijd direct aangepast kunnen worden. Daarbij lijkt de aandacht in eerste instantie vooral uit te gaan naar zaken die sneller aangepast kunnen worden, zoals websites, advertenties en winkelcommunicatie.

Mogelijk wel. In bepaalde situaties kan aanvullende informatie of een sticker worden gebruikt om bestaande verpakkingen aan te passen. Verdere Europese uitleg hierover wordt nog ontwikkeld.

De Green Claims Directive wordt op dit moment niet verder ontwikkeld. Dat betekent echter niet dat de regels soepeler worden. Via de Empowering Consumers-richtlijn worden duurzaamheidsclaims juist strenger beoordeeld.

Ja. De regels rond duurzaamheidsclaims maken onderdeel uit van een breder Europees pakket rond consumenteninformatie. In de komende jaren volgen ook regels rond repareerbaarheid, levensduur, software-updates en garantie-informatie.