PPWR: wat betekenen de Europese verpakkingsregels voor uw winkel?

De Europese verpakkingsverordening PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) bevat nieuwe regels voor verpakkingen en verpakkingsafval. De verordening is op 11 februari 2025 in werking getreden en wordt vanaf 12 augustus 2026 van toepassing.

Met de nieuwe regels wil de Europese Unie verpakkingsafval verminderen, verpakkingen beter geschikt maken voor recycling en hergebruik stimuleren. De nieuwe verplichtingen worden niet allemaal tegelijk ingevoerd, maar stapsgewijs in de komende jaren.

Voor de meeste zelfstandig winkeliers verandert er daarom vanaf 12 augustus 2026 nog niet direct veel. De regels zijn vooral relevant als u producten onder een eigen merk verkoopt, zelf producten verpakt, zoals noten, snoep of maaltijden, of verpakkingen gebruikt met de naam of het logo van uw winkel.

Het is verstandig om nu al te weten welke veranderingen eraan komen en wanneer deze voor uw onderneming van belang kunnen zijn.

De PPWR is de Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval. De regels gelden in alle landen van de Europese Unie. Ze gaan onder meer over de samenstelling, recyclebaarheid, etikettering en het hergebruik van verpakkingen.

De PPWR wordt vanaf 12 augustus 2026 van toepassing. Niet alle nieuwe eisen gelden vanaf dat moment.

De regels worden in stappen ingevoerd. Nieuwe etiketteringsregels worden naar verwachting vanaf 2028 van toepassing. Verschillende eisen voor recyclebaarheid, gerecycled materiaal en hergebruik volgen vanaf 2030.

De PPWR is voor u vooral relevant als u:

  • producten onder een eigen merk verkoopt;
  • zelf producten verpakt of laat verpakken;
  • verpakkingen gebruikt met de naam of het logo van uw winkel;
  • verpakte producten van buiten de Europese Unie importeert.

Dat geldt niet alleen voor huismerkproducten. Het kan ook gaan om verpakkingen die u in uw winkel gebruikt of aan klanten meegeeft. Denk aan broodzakken, kaaszakken, slagerspapier, cadeaupapier, cadeauzakjes, papieren en kunststof draagtassen, verzendverpakkingen, dozen en opvulmateriaal.

Verkoopt u alleen producten van andere merken en verpakt u zelf niets? Dan krijgt u meestal vooral via uw producent of leverancier met de nieuwe regels te maken.

De PPWR bevat onder meer eisen voor:

  • beter recyclebare verpakkingen;
  • het gebruik van gerecycled materiaal;
  • het verminderen van onnodig verpakkingsmateriaal;
  • duidelijke etikettering voor het scheiden van verpakkingsafval;
  • meer hergebruik van verpakkingen.

Welke eisen voor u gelden, hangt af van de verpakking en van uw rol in de keten. Daarbij kan het verschil maken of u een product zelf verpakt, onder een eigen merk verkoopt, importeert of alleen doorverkoopt.

Voor verpakkingen kunnen nu al verplichtingen gelden vanuit de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen. Afhankelijk van uw situatie kan registratie bij Verpact en het betalen van een afvalbeheerbijdrage verplicht zijn.

De PPWR bouwt voort op de bestaande regels. De precieze verdeling van verantwoordelijkheden tussen producenten, leveranciers, importeurs en retailers is nog niet op alle onderdelen duidelijk.

Verkoopt u producten onder een eigen merk of gebruikt u verpakkingen met uw eigen naam of logo? Dan kan uw onderneming meer verantwoordelijkheden krijgen dan wanneer u alleen producten van andere merken doorverkoopt.

Nog niet op alle onderdelen is duidelijk of een verplichting bij de producent, leverancier of retailer ligt. Dit kan onder meer afhangen van de afspraken tussen de betrokken partijen.

Vanaf 1 januari 2030 mogen een aantal verpakkingsformaten niet langer of alleen nog onder voorwaarden op de markt worden gebracht. Voor de retail zijn onder meer de volgende wijzigingen van belang:

  • Plastic bundelverpakkingen, zoals krimpfolie om meerdere blikjes, flessen of andere producten te bundelen, worden in beginsel verboden.
  • Kunststofverpakkingen voor voorverpakte verse groente en fruit tot 1,5 kg worden verboden, tenzij een uitzondering van toepassing is, bijvoorbeeld om voedselverspilling of kwaliteitsverlies te voorkomen.
  • Eenmalige verpakkingen voor eten en drinken die ter plaatse worden geconsumeerd, bijvoorbeeld in een supermarkt met een horecagedeelte of foodcorner, moeten plaatsmaken voor duurzamere alternatieven, zoals herbruikbare verpakkingen.
  • Eenmalige portieverpakkingen, zoals suiker, melk, koffieroom, sausjes en kruiden die worden verstrekt bij consumptie ter plaatse, worden eveneens verboden.
  • Zeer lichte plastic draagtassen (dunner dan 15 micron) mogen alleen nog worden gebruikt wanneer dat noodzakelijk is om hygiĆ«nische redenen of om voedselverspilling te voorkomen, bijvoorbeeld voor losse levensmiddelen.

Op een aantal onderdelen is nog meer uitleg of uitwerking nodig. Dat geldt onder meer voor:

  • transportverpakkingen en verzamelverpakkingen;
  • de nieuwe etikettering;
  • gezamenlijke systemen voor herbruikbare verpakkingen;
  • de verdeling van verantwoordelijkheden bij producten onder een eigen merk;
  • de uitvoering van de producentenverantwoordelijkheid voor kleinere retailers.

Via de Europese koepelorganisaties heeft het Vakcentrum aandacht gevraagd voor duidelijke regels, voldoende ruimte voor praktische oplossingen en een goede verdeling van de verantwoordelijkheden in de keten.

Voor de meeste zelfstandig winkeliers is op dit moment geen directe actie nodig.

Heeft u producten onder een eigen merk, importeert u producten of gebruikt u verpakkingen met uw eigen naam of logo? Breng dan alvast in kaart om welke producten en verpakkingen het gaat. Houd ook de verdere uitleg over de PPWR in de gaten.

Pas wanneer duidelijk is welke verplichtingen voor uw onderneming gelden, kunt u bepalen of aanpassingen nodig zijn.