Zero Emissie Zones

Zero-emissiezones (ZE-zones) zijn niet hetzelfde als milieuzones. Beide kunnen elkaar wel overlappen.

Een milieuzone beperkt de toegang voor voertuigen die relatief veel schadelijke stoffen uitstoten. Afhankelijk van de milieuzone kunnen de regels ook gelden voor personenauto's. In een zero-emissiezone mogen op termijn alleen nog uitstootvrije bestel- en vrachtauto's rijden. Voor bestaande voertuigen gelden overgangsregelingen en in bepaalde situaties zijn ontheffingen mogelijk.

Steeds meer gemeenten voeren zero-emissiezones in om de uitstoot van schadelijke stoffen door stadslogistiek te verminderen. De zones liggen meestal in en rond binnensteden. De precieze grenzen worden door gemeenten vastgesteld.

Volgens de huidige planning voeren Alphen aan den Rijn en Venlo op 1 januari 2027 een zero-emissiezone in. Deventer staat gepland voor 31 december 2027. Ook andere gemeenten bereiden de invoering van een zero-emissiezone voor.

De regels gelden niet alleen voor ondernemers met een eigen bestelauto of vrachtwagen. Ook de bevoorrading van winkels kan gevolgen ondervinden wanneer leveranciers of vervoerders niet meer met hun voertuigen de zone in mogen.

Kijk op de website van de betreffende gemeente of op Op weg naar ZES voor een actueel overzicht van bestaande en geplande zero-emissiezones. https://www.opwegnaarzes.nl/

De toegangsregels voor zero-emissiezones gelden voor Nederlandse en buitenlandse bestel- en vrachtauto's. Ook voertuigen met een grijs kenteken vallen hieronder.

Personenauto's en motoren vallen niet onder de regels voor zero-emissiezones voor stadslogistiek. Daarnaast bestaan er vrijstellingen voor bepaalde bijzondere voertuigen, zoals voertuigen van hulpdiensten, oldtimers en bepaalde voertuigen die zijn aangepast vanwege een handicap.

Hybride bestelauto's worden voor de toegangsregels in beginsel hetzelfde behandeld als bestelauto's met een verbrandingsmotor. Ook het gebruik van alternatieve brandstoffen, zoals HVO100 of LPG, geeft niet automatisch toegang tot een zero-emissiezone.

Voor plug-in hybride vrachtwagens kan onder voorwaarden een ontheffing mogelijk zijn wanneer zij aantoonbaar elektrisch binnen de zone rijden.

De precieze voorwaarden en uitzonderingen zijn te vinden op Op weg naar ZES. https://www.opwegnaarzes.nl/

Voor bestaande bestel- en vrachtauto's gelden overgangsregelingen. De toegang is onder meer afhankelijk van de emissieklasse en de datum waarop het voertuig voor het eerst is toegelaten.

Bestelauto's

Emissieklasse 4 of lager: geen reguliere toegang tot zero-emissiezones.

Emissieklasse 5: toegang tot 1 januari 2027. Vanaf die datum is voor toegang een ontheffing nodig.

Emissieklasse 6: bestelauto's die vóór 1 januari 2025 voor het eerst zijn toegelaten, hebben volgens de huidige landelijke regeling toegang tot 1 januari 2028.

Het kabinet wil de overgangsregeling voor bestelauto's met emissieklasse 6 met een jaar verlengen, tot 1 januari 2029. Deze landelijke verlenging is nog niet definitief vastgesteld. In sommige gemeenten, waaronder Venlo, wordt al uitgegaan van toegang tot 2029.

Voor nieuwe bestelauto's die vanaf 1 januari 2025 voor het eerst op kenteken zijn gezet, geldt in beginsel dat zij uitstootvrij moeten zijn om toegang te krijgen tot een zero-emissiezone.

Vrachtwagens

Voor vrachtwagens gelden andere overgangsregelingen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen bakwagens en opleggertrekkers en spelen de emissieklasse en datum van eerste toelating een rol.

Bepaalde bestaande Euro 6-vrachtwagens mogen onder voorwaarden nog tot 1 januari 2030 de zero-emissiezones inrijden. Voor andere vrachtwagens eindigt de overgangsperiode eerder.

Ondernemers kunnen via de kentekencheck van Op weg naar ZES controleren tot wanneer hun bestelauto of vrachtwagen toegang heeft. https://www.opwegnaarzes.nl/

Wanneer een voertuig niet onder een vrijstelling of overgangsregeling valt, kan in bepaalde situaties een ontheffing worden aangevraagd.

Er zijn onder meer ontheffingsmogelijkheden:

• wanneer vervanging van het voertuig bedrijfseconomisch niet haalbaar is;
• wanneer een geschikt uitstootvrij voertuig nog niet verkrijgbaar is;
• wanneer onvoldoende laadmogelijkheden beschikbaar zijn vanwege netcongestie;
• voor bepaalde bijzondere voertuigen;
• voor ondernemers die slechts incidenteel toegang tot een zero-emissiezone nodig hebben.

Voor incidentele ritten kan een dagontheffing worden aangevraagd. Hiervoor geldt doorgaans een maximum van twaalf dagen per kalenderjaar, per gemeente en per kenteken. Gemeenten kunnen aanvullende voorwaarden stellen.

Sinds 1 januari 2026 zijn nieuwe ontheffingen wegens bedrijfseconomische omstandigheden in beginsel geldig voor alle Nederlandse zero-emissiezones. Ondernemers hoeven hiervoor dus niet afzonderlijk bij iedere gemeente een aanvraag te doen.

Voor iedere ontheffing gelden specifieke voorwaarden. Een ontheffing wordt niet automatisch verleend. Ook kunnen aanvraagkosten verschuldigd zijn.

Ontheffingen kunnen worden aangevraagd via het Centraal Loket Zero Emissie van de RDW. Het is verstandig om tijdig een aanvraag in te dienen.

De overstap naar uitstootvrij vervoer kan voor ondernemers aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Er bestaan verschillende subsidies en fiscale regelingen die investeringen in uitstootvrije voertuigen en laadinfrastructuur kunnen ondersteunen.

AanZET-regeling voor uitstootvrije vrachtwagens

De Aanschafsubsidie Zero-Emissie Trucks (AanZET) ondersteunt ondernemers bij de aanschaf of lease van nieuwe uitstootvrije vrachtwagens. De regeling wordt periodiek opengesteld en het beschikbare budget is beperkt. Voor 2027 wordt een nieuwe openstelling verwacht. Meer informatie over de voorwaarden en aanvraagmogelijkheden is te vinden op de website van RVO. https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/aanzet.

Mlieu-investeringsaftrek (MIA)

Ondernemers die investeren in bepaalde milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen kunnen mogelijk gebruikmaken van de Milieu-investeringsaftrek (MIA). Welke investeringen hiervoor in aanmerking komen, wordt jaarlijks vastgesteld in de Milieulijst. Controleer daarom vooraf of een voorgenomen investering voldoet aan de actuele voorwaarden.

Meer informatie is beschikbaar via RVO. 

Subsidies voor laadinfrastructuur

Voor ondernemers die investeren in laadinfrastructuur kunnen subsidiemogelijkheden bestaan, waaronder de Subsidieregeling Private Laadinfrastructuur bij bedrijven (SPRILA). Bij de aanschaf van elektrische bedrijfswagens is het belangrijk om vooraf te onderzoeken of voldoende laadcapaciteit beschikbaar is. Netcongestie kan de aanleg of uitbreiding van laadvoorzieningen bemoeilijken.

Meer informatie over beschikbare regelingen is te vinden op de website van RVO.

Provinciale en gemeentelijke subsidies

Naast landelijke regelingen kunnen provincies en gemeenten ondersteuning bieden bij de overstap naar uitstootvrij vervoer. De beschikbaarheid en voorwaarden verschillen per regio. Controleer hiervoor de website van de betreffende provincie of gemeente.

Let op: subsidieregelingen hebben vaak een beperkt budget en specifieke aanvraagperioden. Controleer altijd de actuele voorwaarden voordat u investeringsverplichtingen aangaat.

Gemeenten controleren de toegang tot zero-emissiezones onder meer met camera's die kentekens automatisch herkennen. Wanneer een bestelauto of vrachtwagen zonder geldige toegang of ontheffing een zero-emissiezone inrijdt, kan een boete worden opgelegd. Controleer daarom vooraf of uw voertuig toegang heeft. Dit kan via de kentekencheck.

https://www.opwegnaarzes.nl/