Samen optrekken tegen overlast
Waar individuele ondernemers vaak alleen stonden, ontstaat met het collectief winkelverbod een netwerk van waakzame ogen en gedeelde informatie. Ondernemers kunnen elkaar waarschuwen voor overlastplegers en sneller handelen bij herhaald ongewenst gedrag. Het systeem is bovendien goedgekeurd door de Autoriteit Persoonsgegevens, wat het juridisch kader stevig verankert.
Onder overlast vallen gedragingen zoals schelden, intimidatie, het lastigvallen van personeel of klanten en het overtreden van huisregels. Daarnaast gaat het om strafbare feiten zoals diefstal, zakkenrollen, geweld, vernieling en bedreiging.
Drie stappen: van individueel naar collectief
De aanpak bestaat uit een heldere escalatieladder:
- Individueel winkelverbod
Een ondernemer kan iemand die overlast veroorzaakt een winkelverbod van één jaar opleggen. Betreedt deze persoon toch de winkel, dan is sprake van huisvredebreuk en kan de politie worden ingeschakeld.
- Collectieve waarschuwing
Bij een strafbaar feit kan een ondernemer een waarschuwing delen met andere aangesloten winkels. De betrokkene mag nog wel winkels bezoeken, mits hij zich gedraagt. Bij herhaling volgt een volgende stap.
Collectief winkelverbod
- Bij ernstige of herhaalde overtredingen kan een gebiedsbreed verbod worden opgelegd van één of twee jaar. In sommige winkelcentra geldt dit zelfs voor het volledige centrum. Overtreding leidt opnieuw tot huisvredebreuk.
Deze opbouw maakt het systeem niet alleen daadkrachtig, maar ook proportioneel.
Preventieve werking blijkt groot
Een belangrijk voordeel zit in de preventieve kracht van het systeem. Het is niet alleen een reactie op incidenten, maar ook een duidelijke normstelling richting bezoekers.
Martijn Wildeboer, themaspecialist vermogenscriminaliteit bij Platform Veilig Ondernemen Nederland en grondlegger van het systeem, benadrukt dit effect: “Het heeft vooral een sterke preventieve werking. Van de mensen die een waarschuwing krijgen, gaat slechts 15 procent opnieuw in de fout.”
Die preventie is geen luxe. In 2025 werd er 37.500 keer aangifte gedaan van winkeldiefstal, terwijl het werkelijke aantal naar verwachting aanzienlijk hoger ligt. Voor veel ondernemers is het dagelijkse realiteit. De totale schade loopt op tot ongeveer 2,4 miljard euro per jaar.
Praktische ondersteuning via het CCV
Wie aan de slag wil met het collectief winkelverbod, hoeft het wiel niet zelf uit te vinden. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) ondersteunt winkelgebieden met:
• Hulp bij de vergunningsaanvraag bij de Autoriteit Persoonsgegevens
• Een goedgekeurd registratiesysteem
• Standaardformulieren voor waarschuwingen en verboden
• Een herkenbare raamsticker voor deelnemende winkels
• Ondersteuning bij de jaarlijkse evaluatie
De kosten bedragen eenmalig €950 voor de opstart en €30 per jaar per deelnemende onderneming (exclusief btw).
Van losse winkels naar collectieve slagkracht
Het collectief winkelverbod laat zien wat er gebeurt wanneer ondernemers niet alleen reageren, maar samenwerken. Waar één winkel een grens stelt, trekt een heel gebied samen een lijn. En die lijn blijkt steeds vaker een effectieve barrière tegen overlast en criminaliteit.
Wilt u meer informatie? Stuur dan een mail naar collectiefwinkelverbod@hetccv.nl.
Het CCV neemt dan contact met u op.