Wegwerpplastic (SUP)

Niet voor ieder kunststof product voor eenmalig gebruik gelden dezelfde regels. Het is daarom belangrijk om eerst te bepalen om welk product het gaat.

Deze hulpmiddelen helpen u daarbij:

• Regelhulp Wegwerpplastic: hiermee bepaalt u welke regels in uw situatie gelden
• Afwegingskader regelgeving kunststof producten voor eenmalig gebruik: met uitleg, voorbeelden en beslisbomen
• KIDV beslisboom voor voedselverpakkingen: hiermee kunt u bepalen of een voedselverpakking onder de SUP regels valt

Twijfelt u over een verpakking? Neem dan contact op met Vakcentrum. 

De regels voor consumptie ter plaatse en consumptie onderweg gelden voor bepaalde bekers en voedselverpakkingen voor eenmalig gebruik die plastic bevatten.

Daaronder kunnen ook verpakkingen vallen waarvan u misschien niet direct verwacht dat er plastic in zit. Bijvoorbeeld een kartonnen beker met een kunststof laagje.

Wel

Onder deze regels kunnen onder meer vallen:

• bekers en bakjes voor eenmalig gebruik die plastic bevatten
• bekers en bakjes met bioplastic
• papieren of kartonnen bekers en bakjes waaraan kunststof is toegevoegd, bijvoorbeeld om ze water of vetafstotend te maken

Voor voedselverpakkingen gelden aanvullende voorwaarden. Het gaat onder meer om voedsel dat direct uit de verpakking kan worden gegeten, zonder verdere bereiding zoals koken, bakken of verwarmen.

Bij voorverpakt voedsel gaat het om eenpersoonsporties.

Niet

De regels voor bekers en bakjes gelden niet voor:

• herbruikbare bekers en bakjes
• verpakkingen zonder plastic
• flexibele voedselverpakkingen zoals zakjes, folies en wikkels

Let op: een product dat niet onder deze regels voor bekers en bakjes valt, kan wel onder andere regels voor wegwerpplastic vallen. Niet voor ieder SUP product gelden dezelfde verplichtingen.

Sinds 1 januari 2024 mogen plastic wegwerpbekers en bakjes in principe niet worden gebruikt voor eten en drinken dat ter plaatse wordt geconsumeerd.

Dit geldt bijvoorbeeld als klanten in of bij uw onderneming eten of drinken.

Ook papieren of kartonnen bekers en bakjes kunnen hieronder vallen als er plastic in is verwerkt.

Er bestaan uitzonderingen voor situaties waarin wegwerpbekers en bakjes worden ingezameld en gerecycled. Hieraan zijn voorwaarden verbonden.

De regels voor consumptie ter plaatse veranderen per 1 januari 2027.

Voor eten en drinken dat klanten meenemen of laten bezorgen gelden andere regels dan voor consumptie ter plaatse.

Tot 1 januari 2027 geldt formeel nog een verplichte meerprijs voor bepaalde plastic wegwerpbekers en bakjes voor consumptie onderweg. U bepaalt zelf hoe hoog deze meerprijs is. De meerprijs moet apart zichtbaar zijn voor de klant.

Voor eten en drinken dat u ter plaatse in de verpakking doet, moet u daarnaast een herbruikbaar alternatief aanbieden. Een klant kan bijvoorbeeld een eigen beker of bakje meenemen. U kunt ook zelf een herbruikbare verpakking aanbieden.

Voor bepaalde voorverpakte producten geldt de verplichte meerprijs ook. Denk bijvoorbeeld aan een eenpersoons maaltijdsalade die direct kan worden gegeten. Voor deze producten hoeft u geen herbruikbaar alternatief aan te bieden.

De Inspectie Leefomgeving en Transport handhaaft op dit moment niet op de verplichte meerprijs.

Vanaf 1 januari 2027 vervalt de verplichte meerprijs. Het aanbieden van een herbruikbaar alternatief blijft verplicht waar deze verplichting nu geldt.

Plastic draagtassen mogen sinds 2016 niet gratis worden meegegeven. U moet hiervoor een bedrag aan de klant vragen.

Er zijn uitzonderingen voor zeer lichte plastic tassen van minder dan 15 micron. Deze mogen in bepaalde situaties wel gratis worden meegegeven. Bijvoorbeeld als dit nodig is voor voedselveiligheid of om voedselverspilling tegen te gaan.

Denk bijvoorbeeld aan bepaalde zakjes voor onverpakte groente en fruit.

Naast de regels voor het gebruik van wegwerpbekers en bakjes bestaan er regels voor bedrijven die verpakkingen en bepaalde SUP producten op de Nederlandse markt brengen.

Verpact voert in Nederland een belangrijk deel van de producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingen en bepaalde SUP producten uit. Bedrijven kunnen bij Verpact aangifte moeten doen en bijdragen moeten betalen.

Het is belangrijk om drie verschillende zaken uit elkaar te houden.

1. Meerprijs voor de consument

Dit is het bedrag dat u tot 1 januari 2027 formeel moet rekenen voor bepaalde plastic wegwerpbekers en bakjes voor consumptie onderweg.

Dit bedrag betaalt de consument aan de ondernemer. Het is dus geen bijdrage aan Verpact.

Deze verplichte meerprijs vervalt per 1 januari 2027.

2. Afvalbeheerbijdrage Verpakkingen

Brengt u verpakkingen op de Nederlandse markt? Dan kunt u verplicht zijn om bij Verpact aangifte te doen en Afvalbeheerbijdrage Verpakkingen te betalen.

Voor de meeste verpakkingen geldt een gewichtsdrempel. Welke verplichtingen voor u gelden, hangt onder meer af van uw rol en van de hoeveelheid en soort verpakkingen die u op de Nederlandse markt brengt.

3. SUP-bijdrage

Voor bepaalde kunststof producten voor eenmalig gebruik gelden aanvullende verplichtingen. Producenten en importeurs van deze producten kunnen bij Verpact aangifte moeten doen en een SUP-bijdrage betalen.

Met deze bijdrage worden onder meer kosten gedekt voor het opruimen van bepaalde SUP-producten die in het zwerfafval terechtkomen.

Voor SUP-verpakkingen geldt de normale gewichtsdrempel voor de Afvalbeheerbijdrage Verpakkingen niet. Ook bij kleinere hoeveelheden kunnen daarom verplichtingen gelden.

De SUP-bijdrage is iets anders dan de meerprijs die een consument betaalt voor bepaalde plastic wegwerpbekers en bakjes.

Welke verplichtingen precies voor uw onderneming gelden, hangt af van uw rol en van de producten en verpakkingen die u op de Nederlandse markt brengt.

De SUP-regels en de PPWR zijn verschillende regelgevingen die naast elkaar bestaan.

De SUP-regels richten zich specifiek op bepaalde kunststof producten voor eenmalig gebruik, zoals bepaalde wegwerpbekers en voedselverpakkingen.

De PPWR bevat bredere Europese regels voor verpakkingen en verpakkingsafval.

Een verpakking kan daarom zowel onder de SUP regels als onder de PPWR vallen. Voldoet u aan de ene regelgeving, dan betekent dit niet automatisch dat u ook aan de andere regelgeving voldoet.

Meer weten? 

In het Vakcentrum Expertise Dossier ‘Beperken plastic verpakkingen voor eenmalig gebruik’ leggen we de regelgeving uit. In het dossier vindt u ook links naar diverse sites met aanvullende informatie.

Ga voor verschillende voorbeelden en meer informatie naar:

• Het Afwegingskader Regelgeving kunststofproducten voor eenmalig gebruik ( Publicatie van de overheid met beslisbomen, definities en voorbeelden, PDF)
• Regelhulp Wegwerpplastic (Site van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat)
• KIDV-beslisboom SUP voor voedselverpakkingen (website, Kennisinstituur Duurzaam Verpakken)
• Stappenplan 'Van wegwerp naar hergebruik'.
• Financiële ondersteuning voor hergebruiksystemen.