Eerst het verschil tussen fabrikant en producent
De PPWR maakt onderscheid tussen een fabrikant en een producent. Dat klinkt alsof het hetzelfde is, maar juridisch zijn het verschillende rollen.
De fabrikant moet ervoor zorgen dat de verpakking voldoet aan de Europese regels. Daar kunnen bijvoorbeeld technische informatie, een beoordeling van de verpakking en een EU conformiteitsverklaring bij horen.
De producent heeft te maken met de producentenverantwoordelijkheid voor verpakkingsafval. In Nederland kan dit onder meer betekenen dat u verpakkingen moet administreren, aangifte moet doen en eventueel Afvalbeheerbijdrage moet betalen aan Verpact.
Een onderneming kan fabrikant én producent zijn. Maar deze rollen kunnen ook bij verschillende ondernemingen liggen. Daarom moet u beide rollen apart bekijken.
Een shopper met de naam van uw winkel
Als voorbeeld gebruiken we een stevige kunststof shopper met de naam van de winkel erop. De tas is bedoeld om boodschappen in mee te nemen. De klant pakt de tas bij de kassa of zelfscan en betaalt ervoor.
Voor dit voorbeeld gaan we ervan uit dat de shopper een serviceverpakking is. Dat betekent dat de tas bedoeld is om in de winkel met de aankopen te worden gevuld. Het maakt daarbij niet uit of een medewerker of de klant zelf de boodschappen in de tas doet. Ook maakt het niet uit dat de klant voor de tas betaalt.
De shopper is stevig en kan vaker worden gebruikt. Daarmee is het nog niet automatisch een herbruikbare verpakking volgens de PPWR. Daar gelden aparte voorwaarden voor. Voor dit voorbeeld is dat onderscheid verder niet van belang.
Wie fabrikant en producent zijn, hangt onder meer af van wie de shopper laat maken, waar de leverancier is gevestigd en wie de shopper importeert of levert.
Situatie 1: u laat de shopper zelf in China maken
U laat de shopper met uw eigen naam of merk in China maken. U koopt de tassen zelf bij de Chinese leverancier en importeert ze naar Nederland.
Dan bent u volgens de PPWR in principe zelf de fabrikant. U bent ook importeur, omdat u de tassen van buiten de Europese Unie naar Nederland haalt.
Een importeur heeft onder de PPWR eigen controle en informatieverplichtingen. Omdat u in dit voorbeeld ook fabrikant bent, overlappen deze verplichtingen voor een belangrijk deel met uw verplichtingen als fabrikant.
Ook als u een heel klein bedrijf heeft, geldt dit. De speciale uitzondering voor micro ondernemingen helpt hier niet, omdat de leverancier in China is gevestigd.
Omdat u de serviceverpakkingen zelf importeert en in Nederland op de markt brengt, bent u volgens de PPWR in dit voorbeeld in principe ook producent.
Kortom: u bent in deze situatie fabrikant, importeur en in principe ook producent.
Situatie 2: u bent een micro onderneming en bestelt bij een Nederlandse leverancier
Nu is de situatie anders. U bent een micro onderneming en bestelt dezelfde shopper bij een Nederlandse leverancier. De leverancier maakt of laat de shopper speciaal voor uw winkel maken, met uw naam of logo erop.
Een micro onderneming heeft minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of jaarlijks balanstotaal van maximaal € 2 miljoen.
Voor deze kleine bedrijven heeft de PPWR een uitzondering. Als aan de voorwaarden wordt voldaan, is de Nederlandse leverancier de fabrikant. De verplichtingen van de fabrikant liggen dan dus niet bij de winkelier, maar bij de leverancier.
Omdat het in ons voorbeeld om een serviceverpakking gaat, kan volgens de PPWR ook de producentenrol bij de Nederlandse leverancier liggen. Daarbij is van belang wie de lege shopper als eerste in Nederland op de markt brengt.
Kortom: bij een micro onderneming die de shopper bij een Nederlandse leverancier laat maken, is de leverancier de fabrikant en kan deze ook producent zijn.
Voor de producentenrol is er op dit moment wel een bijzonderheid. Verpact houdt voor serviceverpakkingen voorlopig nog vast aan de situatie zoals die vóór 12 augustus 2026 gold. Verderop in dit artikel leggen we dit uit.
Situatie 3: uw franchiseorganisatie regelt de shopper
Stel dat u franchisenemer bent. De organisatie achter de formule bepaalt hoe de shopper eruitziet en koopt de tassen centraal in. Uw winkel krijgt de shoppers vervolgens via de formule.
Als de formuleorganisatie de shopper onder haar naam of merk laat maken, ligt het voor de hand dat de formuleorganisatie de fabrikant is. U gebruikt de shopper wel in uw winkel, maar u heeft hem niet zelf laten maken.
Het maakt daarbij niet direct uit dat bijvoorbeeld de plaatsnaam of een lokale afbeelding op uw tas staat. Belangrijker is wie opdracht heeft gegeven om de shopper te maken.
Ook de producentenrol kan bij de formuleorganisatie liggen. Daarvoor moet worden gekeken naar de manier waarop de shoppers worden ingekocht en geleverd en naar de partij die de serviceverpakking als eerste in Nederland op de markt brengt.
Kortom: regelt de formuleorganisatie de shopper centraal, dan kunnen zowel de fabrikant als de producentenrol bij de formuleorganisatie liggen.
