01-10-2026
De Tweede Kamer sprak op onlangs over de aanpak van afval en een circulaire economie. Daarbij kwamen ook de plannen voor een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor luiers en incontinentiemateriaal aan de orde. Kamerleden vroegen onder meer om duidelijkheid over de invoering, de kosten voor gebruikers en de mogelijkheden om luiers daadwerkelijk te recyclen.
De politiek wil de enorme afvalberg van wegwerpluiers en incontinentiemateriaal aanpakken. Jaarlijks komt in Nederland ongeveer 400.000 ton van dit materiaal vrij. Daarvan wordt momenteel slechts een klein deel gerecycled en wordt het grootste gedeelte verbrand. Met een UPV moeten producenten verantwoordelijk worden voor de inzameling en verwerking van hun producten. Het doel is om meer materialen terug te winnen en minder luiers en incontinentiemateriaal te verbranden.
Voor consumenten betekent het huidige voorstel niet dat zij verplicht worden om luiers apart te bewaren of in te zamelen. Het uitgangspunt is dat gebruikt materiaal gratis kan worden ingeleverd. Een wettelijke scheidingsplicht voor huishoudens staat momenteel niet in het voorstel. Wel kunnen de kosten voor inzameling en recycling uiteindelijk in de verkoopprijs terechtkomen. Eerder onderzoek ging uit van een mogelijke prijsstijging van ongeveer 6 tot 10 procent voor babyluiers en 2 tot 3 procent voor incontinentiemateriaal voor thuisgebruik.
De regeling zou oorspronkelijk in 2026 worden ingevoerd, maar die planning is niet gehaald. Er zijn nog juridische toetsen en aanvullend onderzoek nodig. Daardoor is de UPV op 14 september 2026 nog niet definitief ingevoerd en is er geen vaste invoeringsdatum. Juist daarom staat het onderwerp opnieuw in de belangstelling: de Tweede Kamer wil duidelijkheid over wat er gaat gebeuren en wie uiteindelijk de rekening betaalt. De kern van het plan blijft hetzelfde: producenten gaan betalen voor de afvalfase, consumenten moeten het materiaal kosteloos kunnen inleveren en uiteindelijk moet een veel groter deel van deze afvalstroom worden gerecycled.
Kortom: er is op dit moment nog veel onduidelijk. Er is geen besluit over een landelijke regeling waar producenten verplicht worden het materiaal terug te nemen. Ook niet dat er een heffing of inzamelsysteem. Er wordt wel onderzoek gedaan naar de praktische haalbaarheid. Inschatting is dat het accent op de zorg zal liggen. De Uitvoeringsagenda wordt eind 2026 maar de kamer gestuurd, dan ontstaat meer duidelijkheid.