Uit het onderzoek onder de leden van het Vakcentrum, zelfstandig winkeliers in de food- en non-food, komt een duidelijk beeld naar voren: ruim 40% van de ondervraagde ondernemers heeft in de afgelopen twee jaar ervaring opgedaan met het in dienst nemen van een of meerdere nieuwkomers. De intentie om bij te dragen aan zowel het terugdringen van personeelstekorten als de integratie van nieuwkomers is onmiskenbaar, maar de uitvoering blijkt lastig.
Taal en bureaucratie grootste struikelblokken
Ondanks de goede wil, ervaren ondernemers aanzienlijke obstakels. Het grootste knelpunt is de taalvaardigheid; meer dan 70% van de ondernemers met ervaring noemt dit als een forse belemmering in de dagelijkse praktijk, met name in functies waarin het contact met klanten belangrijk is. Daarnaast wijzen ondernemers op een reeks andere problemen bij het aannemen van nieuwkomers:
- Extra begeleiding: bijna de helft geeft aan dat er aanzienlijk meer tijd en energie geïnvesteerd moet worden in het inwerken en de begeleiding.
- Administratieve lasten: Meer dan een derde (36%) ervaart de administratieve rompslomp rondom tewerkstellingsvergunningen (TWV) en meldingen bij het UWV als een flinke drempel. In open antwoorden komen onder meer vergunningsprocedures, onverwachte verhuizingen, maar ook de hoge afdracht waardoor werken niet loont aan de orde.
- Onzekerheid: De onzekerheid over de verblijfsstatus, de verblijfplaats en het recht om te mogen werken zorgt voor terughoudendheid.
- Financiële risico’s: De extra kosten en het risico bij ziekte komen volledig voor rekening van de MKB-ondernemer.
Ondernemers geven aan dat zij het meest geholpen zijn met:
- Taaltraining vóór indiensttreding (60%): Zorg dat kandidaten al een basisniveau Nederlands spreken.
- Passende, vooraf geselecteerde kandidaten (50%): Betere matching door gemeenten en UWV is cruciaal.
- Duidelijkheid en zekerheid (40%): Heldere informatie over kosten, subsidies en verplichtingen.
- Geen risico bij ziekte (38%): Een vangnet om het financiële risico voor de ondernemer te beperken.
- Eén aanspreekpunt (28%): Een vast contactpersoon bij de gemeente of het UWV.
“Onze boodschap aan minister Aartsen is helder,” aldus Vakcentrum directeur Patricia Hoogstraaten. “Onze leden zien de potentie en nemen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het huidige systeem, vol bureaucratische hobbels en financiële risico's, levert echter nog te veel belemmeringen. Met de juiste, praktische ondersteuning kunnen onze leden meer mensen een kans bieden. “We zien dat de minister goede stappen zet. Zoals de onlangs aangekondigde uitbreiding van het aantal meedoenbalies in de AZC’s. De minister geeft aan dat hij wil dat nieuwkomers zo snel mogelijk aan het werk moeten. Dat is goed voor de integratie. Ik deel dat zonder meer en onze leden helpen graag, als zij voldoende worden geholpen.”