Reactie Vakcentrum Troonrede en begroting: Maak ondernemen lonend, stop de lastenstapeling

16-09-2026

Naar aanleiding van de vandaag gepresenteerde kabinetsplannen waarschuwt het Vakcentrum, de brancheorganisatie voor zelfstandig winkeliers, voor een verdere stapeling van lasten voor winkeliers. Hogere werkgeverspremies, een hoger minimumjeugdloon, het beperken van fiscale regelingen en extra financiële risico’s bij ziekte en ontslag komen bovenop de al hoge personeels-, energie-, inkoop- en huisvestingskosten. 

Vakcentrum roept kabinet en Tweede Kamer daarom op om het totale effect van alle maatregelen op retailondernemers in beeld te brengen. Ondernemers mogen niet de sluitpost van de begroting worden. “Onze leden dragen graag bij aan een bloeiend Nederland, maar er zijn grenzen aan wat zij kunnen dragen. Elke extra financiële last maakt het moeilijker om te groeien, banen te creëren en betaalbare producten aan te bieden.”

De rekening voor werkgevers loopt verder op

Ondernemers worden geconfronteerd met een reeks kostenverhogende maatregelen. Zo stijgen de premies voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof), de WGA en de Ziektewet. In een arbeidsintensieve sector als de retail werken hogere werkgeverslasten direct door in de kosten van ondernemers. Ook gaat per 1 januari 2027 het minimumjeugdloon voor zowel jongeren van 16 tot en met 20 jaar als voor jongeren in de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) omhoog. “Hoewel wij een eerlijke beloning toejuichen, moeten we ervoor waken dat een te snelle loonsverhoging de deur sluit voor bijbanen of leerwerkplekken, nog los van de gevolgen voor de portemonnee van de consument.”

Personeelskorting belangrijke arbeidsvoorwaarde

Daar komt bij dat het kabinet de fiscale vrijstelling voor personeelskorting op branche-eigen producten wil beperken. Daarmee wordt een arbeidsvoorwaarde geraakt die juist helpt om medewerkers aan de sector te binden. Het is niet alleen een financieel voordeel voor de werknemers, het verhoogt ook de betrokkenheid bij de ‘eigen’ producten. Het vergroten van de vrije ruimte biedt daarbij geen soelaas. “Goed werkgeverschap verdient aanmoediging, geen extra hindernissen.”

Ziekterisico wordt te groot

Ook het voornemen om vanaf 2027 (of een jaar) later te stoppen met de compensatie van transitievergoedingen na twee jaar ziekte vergroot volgens Vakcentrum de financiële risico’s voor werkgevers. “Ondernemers dragen al een aanzienlijk deel van het ziekterisico. Het stapelen van nog meer financiële verplichtingen op hun schouders creëert een drempel voor het aannemen van personeel.”

Stop de lastenstapeling

Het Vakcentrum benadrukt dat het niet alleen gaat om de afzonderlijke maatregelen maar vooral om het totaal aan regelgeving en kostenverhoging. Ondernemers hebben te maken met hogere lonen, werkgeverspremies, energie- en inkoopkosten, huren, belastingen en toenemende regeldruk. Daar kunnen tijdens de komende begrotingsbehandelingen nog nieuwe lasten bij komen.
“De opeenstapeling van kosten verstikt ondernemerschap. De politiek moet daarom een integraal beeld schetsen van de totale lastendruk en de impact daarvan op banen, investeringen, prijzen en de vitaliteit van onze winkelstraten.”

Nederland is geen eiland

Daarbij moeten ook grenseffecten en internationale concurrentie worden meegenomen. Nederlandse retailers concurreren niet alleen met elkaar, maar ook met buitenlandse aanbieders en internationale online platforms. Extra lasten kunnen daardoor rechtstreeks ten koste gaan van de concurrentiepositie van Nederlandse winkeliers. Speciale aandacht voor de winkels in de grensstreek is daarbij bittere noodzaak. De verhoging van de alcoholaccijns en het voornemen op de btw op sierteeltproducten te verhogen zet hen nog eens extra op achterstand.

Geef ondernemers ruimte om te investeren

Vakcentrum pleit voor beleid dat ondernemers ruimte geeft om vooruit te kijken en te investeren. Winkeliers willen investeren in verduurzaming, digitalisering, veiligheid, personeel en aantrekkelijke winkels. Bij veel ondernemers is er echter geen investeringsruimte. Het is dus belangrijk om het verdienvermogen te versterken.

Zonder sterke retail geen vitale winkelgebieden

De retail behoort tot de grootste werkgevers van Nederland. Ondernemers zijn bovendien van grote betekenis voor de leefbaarheid van binnensteden, dorpscentra en buurt- en wijkwinkelcentra. Een aantrekkelijke winkelomgeving trekt bezoekers, ondersteunt horeca en cultuur en draagt bij aan levendige en veilige gebieden. “Dit gaat verder dan louter cijfers; het gaat over de bezieling van onze lokale gemeenschappen. Dit is een bedreiging voor de levendigheid van onze winkelgebieden en de sociale cohesie.”