Verzorgingsplaatsen,

maakt u er gebruik van? Ik denk het wel. Het zijn die plekken langs de snelwegen waar je kan tanken, de auto opladen, soms is er ook een horecagelegenheid en je kunt er vaak ook wat dagelijkse inkopen doen 
(nog steeds inclusief tabak).
Als ondernemer daar een plekje verwerven valt onder een bijzonder vergunningensysteem. Dat systeem wordt binnenkort aangepast door vaste verdeelmomenten in te voeren. Raakt dat onze achterban? Jazeker. Want de inrichting van de locaties wordt ook aangepast.
 
Een te grote opzet van winkelvoorzieningen op verzorgingsplaatsen kan een negatieve impact hebben op de bestaande detailhandelsstructuur in omliggende buurten en wijken. Dat kan leiden tot een verschraling van het aanbod, leegstand en verminderde leefbaarheid in steden en dorpen. Het is daarom van groot belang om zorgvuldig te kijken naar de effecten van de nieuwe plannen op het bredere winkellandschap. Onlangs is daar met minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat over gesproken. 

Ook een ander punt is aan de orde gekomen. Reeds bestaande wegrestaurants beschikken over een aanzienlijk ruimtebeslag en langlopende rechten. Zij zouden in de overgangsfase de mogelijkheid krijgen hun bestaande positie om te zetten naar een vergunning voor een winkel.  
Hierdoor bestaat het risico dat op verzorgingsplaatsen meer grootschalige winkelvoorzieningen ontstaan die qua omvang en commerciële aantrekkingskracht verder gaan dan de oorspronkelijke functie van een weggebonden gemakswinkel.

Dit kan ook leiden tot extra concurrentiedruk op bestaande supermarkten en andere detailhandelsvoorzieningen in de omgeving. Met name grensregio’s, waar de winkeliers al onder aanzienlijke concurrentiedruk staan door koopstromen naar het buitenland, is dat het geval. Daar kan de potentiële omzetverplaatsing naar verzorgingsplaatsen langs snelwegen onevenredig doorwerken in de levensvatbaarheid van dorpen en wijken. 

De Europese Commissie werkt nu aan ‘The right to stay’. Alle Europese burgers moeten de gelegenheid krijgen te blijven wonen waar zij willen. Voor de vitaliteit van de leefomgeving van de burgers zijn winkels nodig. Winkels die naast een economische ook een bewezen sociale MEERwaarde hebben. Winkels vormen de bewezen ruggengraat van de lokale voorzieningenstructuur en zijn voor veel burgers onmisbare verzorgingsplaatsen.

mr. Patricia E.H. Hoogstraaten RAE
directeur